🦇 Estetikler & Alt Kültürler
Gothic & Goth
Gotik (sanat ve estetik) vs. Goth (alt kültür)
Kısaca: Gothic, yüzyıllardır var olan bir sanat ve estetik akımı. Goth ise 80'lerde müzikten doğmuş bir alt kültür. Her goth biraz gothic'tir ama gothic'i seven herkes goth değildir.
🕯️ Gothic mi, Goth mu?
Aşağıdaki şey estetik/sanat tarafına mı (Gothic), yoksa müzik ve alt kültür tarafına mı (Goth) ait?
Ne demek?
Önce tarih: "Gotik" kelimesi, Roma'yı yağmalayan Germen kabilesi Gotlar'dan geliyor. Rönesans döneminde İtalyanlar, orta çağ mimarisini küçümsemek için ona "Got işi, barbar işi" anlamında gotik dedi. O "barbar" mimari ne miydi? Sivri kemerler, dev vitray pencereler, gökyüzüne uzanan katedraller. Notre-Dame'ı düşün.
Sonra edebiyat geldi. 18. ve 19. yüzyılda karanlık şatolar, hayaletler, dehşet ve romantizmle dolu gotik romanlar yazıldı. Frankenstein (1818) ve Drakula (1897) bunun klasikleri.
Bugün "gothic" dediğimizde bu karanlık, romantik, gizemli estetiği kastediyoruz: siyah dantel, kadife, mumlar, kuzgunlar, eski şatolar. Bir giyim tarzı, bir dekorasyon zevki, bir sanat havası.
Goth ise bambaşka bir şey. 1970'lerin sonunda ve 80'lerin başında İngiltere'de, post-punk müzikten doğan bir alt kültür. Bauhaus, Siouxsie and the Banshees, The Cure ve The Sisters of Mercy gibi gruplar ile Londra'daki Batcave kulübü bu sahnenin kalbiydi. Goth olmak bir kimlik ve topluluk demek: müzik, kulüpler, fanzinler, dostluklar.
Goth'un alt türleri
- Trad goth: 80'ler tarzı. Kabarık saçlar, keskin eyeliner, Batcave ruhu.
- Romantic goth: Viktorya dönemi elbiseler, dantel, korse, kadife.
- Cybergoth: Neon renkler, sentetik saç örgüleri, endüstriyel müzik.
- Pastel goth: Pembe ve lila + kafatası. Tatlı ama ürkütücü.
- Whimsigoth: 90'ların cadı estetiği: kadife, ay, yıldız, mor tonlar.
- Corporate goth: Plazada çalışan goth. Siyah takım, gümüş yüzük, kahve sade.
Örnek sohbet
Gothic vs. Goth: kafalar karışmasın
| Gothic | Goth | |
|---|---|---|
| Ne? | Estetik, sanat ve edebiyat akımı | Müzikten doğmuş alt kültür |
| Ne zaman? | 12. yy mimarisi, 18. yy edebiyatı | 1979 ve 80'ler, İngiltere |
| Nerede yaşar? | Katedrallerde, romanlarda, Pinterest panolarında | Kulüplerde, konserlerde, topluluklarda |
| Olmak için? | Beğenmen yeter | Müziği ve topluluk kültürünü yaşamak |
| Örnek | Mum ışıklı, kadife perdeli bir oda | Konserde post-punk eşliğinde dans eden abla |
Gothic tarzı denemek istersen
- Siyah temeldir ama tek renk değil: bordo, mor, koyu yeşil de gotiktir.
- Dokuları karıştır: dantel + kadife + deri.
- Gümüş takı, yüzük, kolye. Altın pek gotik durmaz.
- Bir mum yak, bir gotik roman aç. Atmosfer her şeydir.
- Goth sahnesine girmek istiyorsan önce müzikle başla: post-punk ve darkwave.